TÍN NGƯỠNG DÂN GIAN Ở VIỆT NAM
By Trần Đức Hòa - Tháng Hai 22, 2018

ĐẶC ĐIỂM:

Bất cứ quốc gia, xã hội nào cũng có một loại tín ngưỡng riêng của dân tộc do nhiều thế hệ lưu lại. Tín ngưỡng được hình thành và ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố khác nhau như vị trí địa lý, lịch sử xã hội, phong tục, bản sắc địa phương.

Việt Nam nằm ở khu vực nhiệt đới gió mùa, sản xuất nông nghiệp là chủ yếu. Vì thế, tín ngưỡng thờ những vị thần tự nhiên đã được khởi phát từ rất xa xưa. Bên cạnh đó, Việt Nam còn là ngã ba giao lưu văn hóa của khu vực và có 54 dân tộc cùng nhau sinh sống. Từ đó đã hình thành nên một quốc gia đa tôn giáo và tín ngưỡng.

Trong những ngày đầu năm mới là dịp mọi người có thể nhận thấy rõ được sự đa dạng của tín ngưỡng dân gian Việt Nam. Bảo hộ lao động Miền Nam xin phép cùng bạn đi và tìm hiểu về những tín ngưỡng ấy.

PHÂN LOẠI:

  • Tín ngưỡng phồn thực: 

    Phồn: nhiều, Thực: nảy nở

Tín ngưỡng phồn thực được hình thành ở Việt Nam từ rất xa xưa. Người Việt xưa sống chủ yếu vào canh tác nông nghiệp. Nên họ tin rằng sự hòa hợp của thiên nhiên, âm dương sẽ tạo nên mùa màng tươi tốt và cuộc sống sung túc. Tín ngưỡng phồn thực ở Việt Nam được thể hiện ở hai dạng: thờ sinh thực khí và thờ việc sinh đẻ.

Thờ sinh thực khí (Linga, Yoni) phổ biến hầu hết ở những quốc gia có nền văn hóa nông nghiệp. Việc thờ sinh thực khí được tìm thấy trên những cột đá cách đây hàng nghìn năm trước CN. Ngày nay, chúng ta có thể tìm hiểu về lịch sử thờ cùng này ở những đền, tháp của người Chăm.

Thờ việc sinh đẻ: Nền nông nghiệp lúa nước với lối tư duy chú trọng việc duy trì nòi giống, nhiều con cái cũng là sự sung túc và phồn thịnh. Phong tục này đặc biệt phổ biến ở những nước Đông Nam Á. Hình thức thờ tự này được thể hiện rất rõ trên mặt trống đồng.

  • Tín ngưỡng sùng bái tự nhiên:

Dân tộc Việt Nam sinh sống chủ yếu bằng nông nghiệp nên việc gắng liền và thờ các vị Thần tự nhiên là việc tất yếu. Do ảnh hưởng của tín ngưỡng phồn thực nên các vị Thần của Việt Nam thường là các bà Mẹ, Mẫu.

Thờ Tam, Tứ phủ: Bà Trời (Mẫu Thượng Thiên), Bà Chúa Thượng (Mẫu Thượng Ngàn), Bà Nước (Mẫu Thoải), Mẫu Địa Phủ.

Thờ Tứ Pháp: Mây, Mưa, Sấm, Chớp (Vân, Vũ, Lôi, Điện)

Thờ động vật – cây cối: Cóc, Hạc, Ngựa, Rùa, Thần Lúa, Bầu

  • Tín ngưỡng thờ người:

Tổ tiên: Người Việt là một trong những dân tộc có truyền thống thờ cúng tổ tiên sớm nhất. Phong tục ấy gần như trở thành một tôn giáo. Bàn thờ gia tiên luôn được đặt ở vị trí cao và trang trọng nhất trong nhà.

Tổ nghề: Tổ nghề là một hay một nhóm người có công sáng lập nghề và truyền dạy cho đời sau.

Thờ thần: Thổ Địa, Thần Tài, Táo Quân…

Kết luận:

Tín ngưỡng thờ tự là một hình thức văn hóa của dân gian được lưu truyền qua nhiều thế hệ. Nó thể hiện khát vọng của người xưa về việc cầu mong cho mùa màng bội thu, thiên nhiên hòa hợp, gia đình sung túc. Bên cạnh đó, nó còn thể hiện sự tôn kính đối với những nhân vật có thật hay siêu thực trong tâm thức của mỗi con người. Qua thời gian lưu truyền, có những hình thức tín ngưỡng bị dẫn dắt theo con đường mê tín. Sau tất cả, đó là những tập quán, nếp sống, phong tục của ông cha ta ngày xưa và gắn liền với cuộc sống của thế hệ hôm nay. Những bản sắc văn hóa thì nên được giữ gìn và áp dụng đúng vào cuộc sống.

Sau một mùa Tết thì các bạn có thể thấy rõ được những hình thức thờ tự luôn song hành cùng cuộc sống của chúng ta. Bảo hộ lao động Miền Nam kính chúc các bạn một năm mới An Khang – Thịnh Vượng – Sức Khỏe.